Internationale Vrouwendag 2025: een moment van reflectie en actie
Op Internationale Vrouwendag staan we stil bij de lange weg die vrouwen over de hele wereld hebben afgelegd in hun strijd voor gelijke rechten en kansen. Wereldwijd vieren we de vooruitgang die is geboekt, staan vrouwen in de schijnwerpers en waarderen we hun inzet. Het is ook een dag om niet alleen het pad van de overwinning te benadrukken, maar ook het pad dat nog moet worden bewandeld. De strijd voor gelijke vrouwenrechten is namelijk nog lang niet gestreden.
Het thema van Internationale Vrouwendag was dit jaar "Vrouw van de Toekomst". Dit thema roept ons op om vooruit te kijken naar de rol die vrouwen in de toekomst gaan spelen. Wanneer we terugkijken op de geschiedenis van de vrouwenbeweging, zien we dat vrouwen al sinds de 19e eeuw vechten voor hun rechten. De strijd is een aaneensluiting van verschillende golven van feminisme, elk met zijn eigen focus en uitdagingen, maar met één gemeenschappelijk doel: de emancipatie van vrouwen.
De eerste feministische golf in Nederland leidde tot de strijd voor vrouwenkiesrecht, waarna vrouwen in 1919 eindelijk het recht kregen om te stemmen. Deze overwinning was een mijlpaal in de geschiedenis van vrouwenrechten, maar slechts één van de vele overwinningen die zouden volgen. De tweede feministische golf in de jaren zestig en zeventig richtte zich op zaken zoals gelijke arbeid, toegang tot onderwijs, seksuele vrijheid en zelfbeschikking. Vrouwen kwamen massaal op straat om te strijden voor hun rechten, en dankzij hun inzet en doorzettingsvermogen werden er grote stappen gezet in de richting van gelijke behandeling. De derde golf van feminisme heeft zich onder andere gericht op intersectionaliteit, de erkenning van de verschillende lagen van ongelijkheid die vrouwen ervaren, afhankelijk van bijvoorbeeld ras, seksuele geaardheid, sociale klasse en andere factoren.
Vandaag de dag kunnen we veel successen vieren. We hebben wetten die vrouwen beschermen tegen discriminatie op het werk en in de samenleving. We hebben vrouwen in leidinggevende posities, en het is vanzelfsprekend dat vrouwen studeren, werken en deelnemen aan alle facetten van het maatschappelijk leven. De vooruitgang is duidelijk zichtbaar, maar de strijd is nog niet voorbij.
Zo zien we hier in Nederland dat veel vrouwen nog steeds niet financieel onafhankelijk zijn, bijvoorbeeld doordat ze werken in deeltijd. Dit heeft gevolgen voor hun pensioenopbouw. Het pensioenstelsel bevoordeelt mensen met een lange, stabiele carrière. Omdat vrouwen vaker in deeltijd werken en mantelzorg verlenen, bouwen ze minder pensioen op. Een ander voorbeeld zijn de subsidies voor verduurzaming van woningen in het kader van de energietransitie. Deze gaan vooral naar woningbezitters. Vrouwen, die vaker in huurhuizen wonen, profiteren hier minder van.
Daarnaast zijn er steeds meer tekenen dat de verworven rechten van vrouwen wereldwijd onder druk staan door keuzes van nieuwe politieke leiders. Zo heeft president Donald Trump al een aantal acties genomen die verstrekkend zijn. Hij gaf opdracht onderzoek naar sekse, gender en diversiteit te blokkeren en maakte bepaalde medische informatie onvindbaar. Doordat onderzoeksresultaten vaak internationaal worden gedeeld, heeft dit dus ook invloed op de genderkloof in gezondheidskennis hier in Nederland. En dan onze eigen minister van Buitenlandse Zaken. Die heeft aangekondigd te stoppen met ontwikkelingssamenwerking gericht op vrouwenrechten en gendergelijkheid. Gevolg kan zijn dat vrouwen in derde wereldlanden minder kansen hebben of zich daar minder veilig voelen.
Deze ontwikkelingen vormen een bedreiging voor de vooruitgang die we hebben geboekt en doen afbreuk aan verworven rechten. Wij als Vrouwen van Nu staan pal voor het behouden en verder verbeteren van vrouwenrechten. We zijn vastberaden om onze missie te vervullen: met de kracht van vrouwen de leefomgeving versterken en de stem van vrouwen in de samenleving laten horen. Want vrouwen hebben de potentie om enorme veranderingen teweeg te brengen. Wanneer vrouwen gelijk worden behandeld, wanneer hun talenten volledig tot hun recht komen, en wanneer zij gelijke kansen hebben om bij te dragen aan de maatschappij, ontstaat een wereld die beter, rechtvaardiger en sterker is voor iedereen. Dat is het pad dat wij voor ons zien en waarvoor we blijven strijden.
We zien nu een vierde feministische golf. Het is er een met net zo veel en misschien wel meer belang dan ooit. Terwijl we vandaag de successen vieren, kijken we ook naar wat er morgen moet gebeuren. De toekomst van vrouwen gaat niet alleen over kansen en rechten, maar ook over de verantwoordelijkheid die we dragen om de samenleving te blijven verbeteren en te versterken. De keuzes die we nu maken, zijn van invloed op volgende generaties. Het is nodig dat we onze rol pakken, als individu maar meer nog als collectief. Zoals het Afrikaans gezegde luidt: alleen ga je sneller, maar samen kom je verder. Dus laten we ons blijven verenigen, onze krachten blijven bundelen en toewerken naar een wereld waarin gelijke rechten voor vrouwen een werkelijkheid zijn.
Samen zijn we op weg naar de toekomst. Ook vrouwen die nog geen lid zijn, nodigen wij uit om ons te vergezellen op deze reis. Solidariteit van vrouwen is de beste weg naar duurzame ontwikkeling, economische groei en vrede.
Namens het Landelijk Bestuur en landelijk bureau,
Erica van Engel
Directeur Vrouwen van Nu
